Loading color scheme

Fran Lebowitz - Ένας σύγχρονος Δανδής

Η Άννα Γεωργάτου μοιράζεται σκέψεις και μουσικές αναφορές που συνδυάζονται με την πρόσφατη επίσκεψη της Fran Lebowitz στην Αθήνα. 

«I’m not really a revolutionary,

I’m more of a dandy»

Μπορεί και να την δεις να περιφέρεται στους δρόμους της Ν. Υόρκης με το κλασικό 501 Levi’s, τις καουμπόικες μπότες, το λευκό πουκάμισο και το μπλέιζερ ή το παλτό, ανάλογα με τη μέρα, μπορεί και να προσπαθήσεις να την παρακολουθήσεις σε κάποιο από τα ντοκιμαντέρ του Scorsese ή σε κάποια δημόσια ομιλία. Σε κάθε περίπτωση θα γοητευτείς από το σαρδόνιο χιούμορ της και τον ειρμό της σκέψης της- αν καταφέρεις να τον παρακολουθήσεις- τη “τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη” λογική της και τις προκλητικές δηλώσεις της.

Μιλάει γρήγορα, σκέφτεται γρήγορα, περνάει από το ένα σχόλιο στο άλλο χωρίς να περιμένει να γελάσεις ή να χειροκροτήσεις, κουνάει τα χέρια της νευρικά για να συνοδεύσει κάθε αντισυμβατική της ιδέα, καπνίζει ακατάπαυστα, δεν χάνει ευκαιρία να ειρωνευτεί ή να σαρκάσει και άντε χώρεσε την έτσι σε μια αίθουσα μέσα σε μέρες πολέμου κιόλας.

Γεννημένη στο New Jersey το 1950, η μεγαλύτερη κόρη μιας οικογένειας ταπετσέρηδων σαλονιών, βιβλιοφάγος, αλλά άθλια μαθήτρια, με πλήθος αποβολών από το σχολείο στο ενεργητικό της, φίλη του Lou Reed, καλύτερη φίλη της Toni Morrison, για την οποία έδωσε και  τον καλύτερο ορισμό της φιλίας (“No, it was an instantaneous friendship. I don’t know how to describe it, but it was like falling in love, except it lasted”), με αντιπάθεια στο πρόσωπό του , αλλά στενή συνεργάτιδα  του Andy Warhol  στο Interview, εκεί όπου ξεκίνησαν όλα και σύντομα η  Fran έγινε η φωνή της Νέας Υόρκης, πριν από αυτά οδηγός ταξί και καθαρίστρια διαμερισμάτων, με ένα σύντομο πέρασμα από το Mademoiselle, με το πρώτο της βιβλίο με τίτλο «Metropolitan Life»(1978) αμέσως best-seller,όπως και τη δεύτερη συλλογή της, «Social Studies»(1981), 4 δεκαετίες ωστόσο από τότε με writer’s block , και γιατί να στα γράψει, αφού θα στα πει τόσο ωραία και μόνο όταν χρειάζεται, πνευματώδης,με καυστικό χιούμορ και ευθύβολη ματιά, έκανε σχεδόν επάγγελμα, κι ας μην το παραδέχεται, αυτό που ξέρει να κάνει καλά (“It’s not work, it’s everyone having to listen to my opinions, and that’s all I ever wanted”),δεν την ενδιαφέρει αν διαφωνήσεις, απλώς μια άποψη εκφράζει, και εξάλλου “δεν είναι ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης” (“I have no power, I’m not the mayor of New York, I’m not making laws. These are just opinions!”).

Της αρέσει να διαβάζει και φυσικά να μιλάει, προτιμάει τη μοναξιά και την ησυχία, μπορεί να είναι καλή σύντροφος μέχρι τρεις μήνες (“I’m a terrible girlfriend, but I’m a great friend”), συγκάτοικοι της στο διαμέρισμα 11000 βιβλία και βέβαια βιβλίο δεν θα πετούσε ποτέ (“I would never throw away a book – there are human beings I would rather throw out of the window”).

Η Fran λέει όχι στα κινητά, στο wifi και στους υπολογιστές και καθόλου δεν την ανησυχεί, αν έτσι χάνει λίγη από την ανεξαρτησία της. Κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού, όταν όλα τα αγαπημένα της βιβλιοπωλεία ήταν κλειστά, ένας φίλος παράγγελνε για αυτήν βιβλία,  και όταν ρωτήθηκε πως συμβιβαζόταν με την ιδέα να εξαρτάται τόσο πολύ από άλλους λόγω αυτής της άρνησής της για την τεχνολογία, η Fran Lebowitz, που έχει το προφίλ ενός εντελώς ανεξάρτητου ανθρώπου και  έχει καταφέρει να ζει ακριβώς με τον τρόπο που θέλει, απάντησε με απόλυτη φυσικότητα: “Isn’t it lucky I have friends who have these things and can do them for me?”.

Η ηλικιωμένη γυναίκα -πλέον- που λατρεύουν οι νέοι, η ομοφυλόφιλη που ποτέ δεν κρίθηκε για τις σεξουαλικές της προτιμήσεις, ο παρίας στην τάξη που εξελίχθηκε σε διάσημη συγγραφέα, η συγγραφέας που δεν γράφει ( “I’m really lazy and writing is really hard and I don’t like to do hard things. It is never really about laziness. But as judgmental as I am about others, I am far more so about my own work. I think it’s a paralysing professionalism”), γιατί όπως αναφέρει κι ο εκδότης της Erroll McDonald (“the man with the easiest job in New York”) πάσχει από υπερβολική εκτίμηση απέναντι στον γραπτό λόγο.

Η Fran Lebowitz μιλά για το σύγχρονο πολιτιστικό τοπίο σε όλο τον κόσμο, τη ζωή στις μητροπόλεις του πλανήτη και τη σημασία του να είσαι ο εαυτός σου σήμερα. Με χιούμορ σχολιάζει όσα ταλαιπωρούν τους μόνιμους κατοίκους της Νέας Υόρκης, αλλά και θέματα της αμερικανικής επικαιρότητας τα οποία πάντα προσεγγίζει με αποστομωτική ειλικρίνεια. Η 70χρονη πλέον Fran -πάντα προκλητική και γκρινιάρα- δε διστάζει ακόμη και να σατιρίσει τον ίδιο της τον εαυτό, εκτός από τα πολιτιστικά δρώμενα. Η επιτυχία δεν με χάλασε, ήμουν πάντοτε ανυπόφορη», έχει πει σε συνέντευξή της.

Για να συνοψίσουμε: Σήμερα η Lebowitz χαρακτηρίζεται ως “public speaker” ( εξ ου και ο τίτλος του πρώτου ντοκιμαντέρ του Scorsese για αυτήν-Public Speaking). Αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πνεύματα της εποχής μας, σίγουρα το πιο αναγνωρισμένο γυναικείο μετά την Dorothy Parker,  με τη διαφορά ότι η Fran δεν γράφει και δεν πίνει. Οι παρατηρήσεις της είναι πανέξυπνες και ο κόσμος πληρώνει για να την ακούσει να μιλάει. Δεν είναι κωμικός και σε καμία περίπτωση δεν προετοιμάζει ό,τι λέει. Έχει την πιο αυθόρμητη άποψη και αυτές τις μέρες ο κόσμος την ακολουθεί στη μεγάλη ευρωπαϊκή περιοδεία της για να την ακούσει να εκφράζει την άποψη της σε θέματα απλά όπως οι διακοπές (“How horrible must your life be if you think: ‘You know what would be fun? Let’s take the kids to the airport, sit there for a few hours and get yelled at’”) μέχρι το αν είναι καλό να ταυτιζόμαστε με τους ήρωες στα βιβλία (“A book is not a mirror – it’s a door”).

Από το 2001 έως και το 2007, συμμετείχε στη δραματική τηλεοπτική σειρά “Νόμος και Τάξη”, ενώ ήταν η δικαστίνα που έστειλε τον Di Caprio στη φυλακή  στην ταινία του Martin Scorsese “Ο Λύκος της Wall Streetτο 2013. Έχει εμφανιστεί σε πολλές τηλεοπτικές εκπομπές, έχει δώσει αμέτρητες συνεντεύξεις και δεν αρνήθηκε ποτέ ότι είναι ένας υπερκινητικός άνθρωπος, που έχει την ανάγκη μονίμως να είναι απασχολημένη. «Δεν είμαι νευρικό άτομο. Δε φοβάμαι όταν βγαίνω στην τηλεόραση. Φοβάμαι μονάχα όταν γράφω. Όταν κάθομαι στο γραφείο μου, αισθάνομαι όπως θα αισθάνονταν οι περισσότεροι άνθρωποι αν έβγαιναν στην τηλεόραση».

Ο Scorsese την έχει απολαύσει σε δύο ντοκιμαντέρ αφιερωμένα σε αυτήν, για την ακρίβεια δύο πολύ καλές  old-fashioned συζητήσεις στις οποίες ο ίδιος δεν σταματά στιγμή να γελά μαζί της σε σημείο που αρχίζεις να φοβάσαι, γιατί είναι και κάποιας ηλικίας. Το “Pretend It’s a City” είναι υποψήφιο για Emmy και το Netflix δεν είναι πολύ σίγουρο αν η “σταρ” του θα εμφανιστεί στα βραβεία τον Σεπτέμβρη, ενώ εκείνη απαντά “The Emmys are in LA. No elaboration necessary”.

Η ίδια ακόμη και αυτή την επιτυχία της την αντιμετωπίζει με μετριοπάθεια και λογική δηλώνοντας ότι επωφελήθηκε από την πανδημία (“I’m pretty sure I profited from the virus because I think many people watched my series because they weren’t allowed out”). Φαίνεται να αισθάνεται ευγνώμων μάλιστα για αυτήν, αφού το εισόδημα της είχε μειωθεί σημαντικά κατά την περίοδο αυτή, αφού είχε ακυρώσει όλες τις ομιλίες της και το άγχος της ήταν μεγάλο (“That was stressful. I became a person standing in the supermarket going: ‘Why are grapes so expensive? What is this, Cartier?).

Εμείς από το Pretend It’s a City”, απολαύσαμε το δεύτερο επεισόδιο, όταν η Fran Lebowitz άρχισε να μιλά για την μουσική. Με ναρκωτικό την παρομοίασε, με τη διαφορά ότι δεν σε σκοτώνει.(I really think that musicians, probably musicians and cooks, are responsible for the most pleasure in human life.[…] That’s a very important thing to do for human beings. Music makes people happier, and it doesn’t harm them. Most things that make you feel better are harmful. It’s very unusual. It’s like a drug, that doesn’t kill you”).

Και στο παρελθόν η Fran έχει εκφράσει το θαυμασμό της για την μουσική αναφέροντας ότι δεν υπάρχει αντίστοιχος συγγραφέας του Mozart (“There's no equivalent to Mozart in writing), ενώ η άποψη της για την καλή μουσική συνοψίζεται με τον πιο απλό τρόπο στο (“there are two kinds of music - good music and bad music. Good music is music that I want to hear. Bad music is music that I don't want to hear”).

https://youtu.be/YwXtvA-IDCA

Το 2021 της απονεμήθηκε το Βραβείο Συνολικής Προσφοράς στο Forte dei Marmi Festival della Satira. Το 2008, συμπεριλήφθηκε στην ετήσια λίστα Hall of Fame του περιοδικού Vanity Fair για το κορυφαίο ενδυματολογικό στυλ διεθνώς. Εξακολουθεί μέχρι σήμερα να αποτελεί μια εμβληματική μορφή του στυλ. Η Lebowitz ζει στη Νέα Υόρκη, μια και δεν πιστεύει ότι θα της επέτρεπαν να ζήσει οπουδήποτε αλλού και ναι, νομίζω συμφωνούμε όλοι ότι,  αν η Νέα Υόρκη ήταν γυναίκα, θα ήταν η Fran Lebowitz.

Απολαυστική η απάντησή της όταν νέοι άνθρωποι την ρωτούν αν είναι καλή ιδέα να γίνουν συγγραφείς: “No! Be something useful! Be! A piece! Of melon! Wrapped in! A prosciutto!’” 

Η προγραμματισμένη για τις 14 Μαρτίου συζήτηση της αντισυμβατικής Νεοϋορκέζας με τη Διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση, Αφροδίτη Παναγιωτάκου έγινε sold out σε μερικά λεπτά. Το κοινό έδειξε τεράστιο ενδιαφέρον, γι' αυτό κι αποφασίστηκε πως η ομιλία της θα μεταδοθεί μέσω live streaming, αποκλειστικά στο onassis.org. Με το εισιτήριο ψηφιακής παρακολούθησης μπορεί κάποιος να παρακολουθήσει την εκδήλωση διαδικτυακά (είτε σε ζωντανή μετάδοση είτε ανά πάσα στιγμή on demand) για τρεις φορές συνολικά, μέχρι τις 30.03.2022 από οποιοδήποτε μέρος στον κόσμο. Σε αυτό το podcast όσα είπε η Fran Lebowitz για την αγάπη, τη φιλία, τον πόλεμο, τους ηγέτες, την τέχνη, την οικογένεια, τον φεμινισμό, τις ηθικές αξίες, την μοίρα, τις εφημερίδες, τις χώρες που αποκλείει από την περιοδεία της, τους πεζούς στην Ελλάδα. Κι όλα αυτά συνοδεία γνωστών χιτς της Motown που μας έφερε στον νου αναφερόμενη σε αυτήν:

Motown music, which was very popular when I was a teenager—whenever I hear it, I instantly become happier”.

Η Fran Lebowitz είχε καιρό να μιλήσει.

Δύο χρόνια περίμενε. Ήρθε η στιγμή.

“The opposite of talking isn’t listening

The opposite of talking is waiting”

 

 

Ανανεώνεται κάθε Παρασκευή:

Ακούστε τη λίστα στο Spotify

 
 
 

poweredbymixcloudpro